चाणक्य नीती : बुद्धिमान व्यक्तीने ही चूक कधीही करू नये..

अध्यात्मिक

संस्कृत साहित्यातील नैतिक ग्रंथांच्या श्रेणीमध्ये चाणक्य नीतीला महत्त्वाचे स्थान आहे. यामध्ये जीवन सुखी आणि यशस्वी करण्यासाठी सूत्रबद्ध शैलीत उपयुक्त सूचना देण्यात आल्या आहेत. मानवाला जीवनाच्या प्रत्येक पैलूमध्ये व्यावहारिक शिक्षण देणे हा त्याचा मुख्य विषय आहे. यामध्ये प्रामुख्याने धर्म, संस्कृती, न्याय, शांतता, चांगले शिक्षण आणि मानवी जीवनाची सर्वांगीण प्रगती यांची झलक मांडण्यात आली आहे. जीवन-तत्त्व आणि जीवन-अभ्यास आणि आदर्श आणि वास्तव यांचा सुंदर समन्वय या नैतिक पुस्तकात पाहायला मिळतो.

चाणक्य नीती म्हणते की, एक शक्तिशाली शत्रू आणि कमकुवत मित्र नेहमी दुःख देतात. यापासून सावध राहिले पाहिजे. याचबरोबर, बुद्धिमान व्यक्तीने कधीही उपाशी राहू नये. बुद्धीने अज्ञानाचा नाश होतो आणि मोठ्या समस्यांवर शहाणपणानेच सहज मात करता येते. भूक लागल्याने बुद्धीवर वाईट परिणाम होतो ज्यामुळे माणसाची प्रतिमा खराब होते.

तसेच चाणक्याच्या मते, जिथे आदर नाही, जिथे कमाईची साधने नाहीत, जिथे ज्ञानाची साधने नाहीत. जिथे मित्र आणि नातेवाईक नाहीत तिथे राहून फायदा नाही. अशी जागा त्वरित सोडली पाहिजे. याशिवाय, जीवनात यश मिळवण्यासाठी चाणक्याने दोन खास सूत्रे दिली आहेत. चाणक्य नीती म्हणते की ज्याप्रमाणे पक्षी दोन पंखांच्या मदतीने आकाशात उडतात, त्याचप्रमाणे मनुष्य कृती आणि ज्ञान या दोन पंखांच्या सहाय्याने यशाच्या आकाशातही उडू शकतो.

चाणक्य म्हणतात की, जर तुम्हाला आनंदी आणि यशस्वी व्हायचे असेल तर नेहमी खरे बोला, शहाणपणाने खर्च करा आणि नकारात्मक विचारांपासून दूर राहा. जे असे करतात ते शांत झोपतात. याचबरोबर, कोणतीही व्यक्ती आवश्यकतेपेक्षा ‘सरळ’ नसावी. जंगलात जा आणि पहा – फक्त सरळ खोड असलेली झाडे तोडली आहेत, वाकड्या झाडांना कोणी हात लावत नाही.

जरी साप विषारी नसला तरी त्याने शिसणे थांबवू नये. त्याचप्रमाणे, कमकुवत व्यक्तीने आपली कमजोरी सतत प्रदर्शित करू नये.
तुमची गुपिते कधीही कोणाशीही सांगू नका, ही प्रवृत्ती तुमचा नाश करेल. प्रत्येक मैत्रीमागे काही ना काही स्वार्थ नक्कीच दडलेला असतो. जगात अशी कुठलीही मैत्री नाही जिच्या मागे माणसांचे स्वतःचे हित लपलेले नाही, हे कटू सत्य आहे, पण हेच सत्य आहे.

आपल्या मुलाचे पहिली पाच वर्षे प्रेमाने पालनपोषण केले पाहिजे. पुढील पाच वर्षे त्याला फटकारणे आणि फटकारून पाळत ठेवणे आवश्यक आहे. पण मूल सोळा वर्षांचे झाल्यावर त्याला मित्रासारखे वागवले पाहिजे. संकटकाळासाठी पैसे वाचवा. कुटुंबात संकट आल्यास धनाचा त्याग करावा. पण आपण आपले कुटुंब आणि पैसा पणाला लावून आपले रक्षण केले पाहिजे.

मित्रांनो वरील माहिती विविध स्त्रोतांच्या आधारे एकत्रित करण्यात आली आहे. याचा कोणीही अंधश्रद्धेशी संबंध जोडू नये ही विनंती. अशाच प्रकारची माहिती मिळवण्यासाठी आमचे पेज आताच लाईक करा आणि शेअर करायला विसरू नका.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *